Kiedy korekcja wad wzroku za pomocą laserowych metod okazuje się niemożliwa lub niewskazana, coraz częściej sięga się po rozwiązanie, które jeszcze kilka lat temu było stosowane głównie przy bardzo wysokich wadach – soczewki fakijne. To nowoczesna metoda pozwalająca uzyskać ostre widzenie bez okularów i tradycyjnych szkieł kontaktowych, a jednocześnie zachować naturalną soczewkę oka. Dla wielu pacjentów stanowi alternatywę dla laserowej korekcji, szczególnie wtedy, gdy budowa oka lub stan rogówki ogranicza możliwości przeprowadzenia klasycznych zabiegów.
Czym są soczewki fakijne?
Soczewki fakijne to cienkie, przejrzyste implanty wszczepiane do oka w celu trwałej korekcji wady refrakcji. Umieszcza się je przed naturalną soczewką, najczęściej między tęczówką a soczewką lub bezpośrednio przed tęczówką, w zależności od rodzaju implantów. Dzięki temu oko zachowuje swoje naturalne zdolności akomodacyjne, a dodatkowa soczewka przejmuje funkcję precyzyjnego korygowania krótkowzroczności, nadwzroczności lub astygmatyzmu.
To metoda odwracalna – implant można w przyszłości wymienić lub usunąć, a struktury oka pozostają nienaruszone, co wyróżnia soczewki fakijne na tle innych zabiegów korekcji wad wzroku.
Kiedy stosuje się soczewki fakijne?
Soczewki fakijne wykorzystuje się przede wszystkim wtedy, gdy budowa oka lub stan rogówki uniemożliwia bezpieczną laserową korekcję wady. Są zalecane u pacjentów z bardzo wysoką krótkowzrocznością, nadwzrocznością lub astygmatyzmem, których nie da się skorygować metodą laserową.
Stosuje się je także przy cienkiej rogówce, nieregularnej krzywiźnie, a także w sytuacjach, gdy wyniki diagnostyki wykazują zbyt duże ryzyko osłabienia rogówki po zabiegu laserowym. To również rozwiązanie dla osób oczekujących stabilnego, długoterminowego efektu, a jednocześnie chcących zachować naturalną soczewkę i zdolność akomodacji.
Soczewki fakijne a laserowa korekcja wzroku – najważniejsze różnice
Choć obie metody mają ten sam cel – poprawę jakości widzenia – różnią się sposobem działania i zakresem możliwości. Laserowa korekcja wzroku polega na modelowaniu rogówki, czyli zmianie jej kształtu, aby światło prawidłowo ogniskowało się na siatkówce.
W przypadku soczewek fakijnych rogówka pozostaje nienaruszona – do oka wszczepia się dodatkową, cienką soczewkę, która koryguje wadę bez ingerencji w jej strukturę.
Kolejna różnica dotyczy zakresu korekcji: wszczepiane soczewki pozwalają korygować znacznie wyższe wady niż metody laserowe, dlatego są stosowane u pacjentów, którzy z powodu cienkiej rogówki lub bardzo dużej krótkowzroczności nie kwalifikują się do zabiegów laserowych.
Istotna jest również odwracalność – implant można w przyszłości usunąć lub wymienić, podczas gdy zmiany w rogówce po laserowej korekcji są trwałe.
Zabieg wszczepienia soczewki fakijnej czy laserowa korekcja wzroku – co wybrać?
Wybór pomiędzy soczewką fakijną a laserową korekcją wzroku zależy przede wszystkim od budowy oka i wysokości wady. Metody laserowe sprawdzają się u pacjentów ze stabilną, niewysoką lub umiarkowaną wadą oraz prawidłową grubością i kształtem rogówki. Jeśli jednak diagnostyka wykaże, że modelowanie rogówki byłoby zbyt ryzykowne lub niewykonalne, wszczepienie soczewki fakijnej staje się bezpieczniejszą i skuteczniejszą opcją.
Implanty rekomenduje się także osobom z bardzo wysoką krótkowzrocznością, nadwzrocznością czy astygmatyzmem, gdzie laser nie zapewniłby oczekiwanych rezultatów. Z kolei przy niższych wadach i prawidłowej rogówce laserowa korekcja pozostaje szybszym, prostszym i równie efektywnym rozwiązaniem. W praktyce to nie preferencje pacjenta, lecz warunki anatomiczne oka determinują, która metoda zagwarantuje najlepsze i bezpieczniejsze efekty.
Kto decyduje o metodzie korekcji?
O wyborze metody korekcji decyduje lekarz okulista na podstawie szczegółowej diagnostyki. Badania takie jak topografia i pachymetria rogówki, pomiar wady refrakcji, ocena komórek śródbłonka czy głębokości komory przedniej pozwalają określić, czy oko bezpiecznie zniesie zabieg laserowy, czy też konieczne będzie zastosowanie soczewki fakijnej. Preferencje pacjenta są brane pod uwagę, jednak ostateczna decyzja musi uwzględniać przede wszystkim anatomię oka i długoterminowe bezpieczeństwo narządu wzroku.
Czy zabieg wszczepienia soczewek fakijnych daje trwałe rezultaty?
Wszczepienie soczewki fakijnej zapewnia długotrwałą i stabilną korekcję wady wzroku. Implant działa jak wewnętrzna soczewka kontaktowa, która nie zużywa się i nie traci swoich właściwości optycznych z upływem czasu. Efekt jest więc trwały, pod warunkiem że wada refrakcji była stabilna przed zabiegiem. Warto jednak pamiętać, że wraz z wiekiem naturalna soczewka oka ulega zmianom, co może w przyszłości prowadzić np. do rozwoju zaćmy – w takiej sytuacji wszczepioną soczewkę fakijną można bezpiecznie usunąć i zastąpić ją odpowiednią soczewką podczas standardowego zabiegu. Dzięki temu metoda pozostaje elastyczna i pozwala zachować pełną kontrolę nad zdrowiem wzroku przez kolejne lata.
Soczewki fakijne to skuteczna i bezpieczna alternatywa dla pacjentów, którzy nie kwalifikują się do laserowej korekcji wzroku lub oczekują odwracalnej metody leczenia Jeśli chcesz sprawdzić, która metoda będzie najlepsza w Twoim przypadku, warto umówić się na szczegółową konsultację okulistyczną.