Laser jest narzędziem powszechnie stosowanym we współczesnej diagnostyce i leczeniu chorób oczu. W praktyce okulistycznej znajduje zastosowanie m.in. w terapii schorzeń siatkówki, które – nieleczone – mogą prowadzić do trwałego pogorszenia widzenia. Laseroterapia oka to metoda, która pomaga w stabilizacji zmian, spowolnieniu postępu choroby lub zabezpieczeniu siatkówki przed powikłaniami, takimi jak odwarstwienie. W zależności od rodzaju schorzenia, lekarz okulista dobiera odpowiedni typ zabiegu i zakres leczenia.
Na czym polega laseroterapia w leczeniu chorób oczu?
Laseroterapia to zabieg stosowany w leczeniu wybranych schorzeń siatkówki i innych struktur oka. Polega na precyzyjnym oddziaływaniu wiązką światła laserowego na zmienione chorobowo obszary, zazwyczaj w obrębie dna oka. Celem jest m.in. zamknięcie nieprawidłowych naczyń krwionośnych, wzmocnienie siatkówki lub ograniczenie obszarów niedokrwienia.
Zabieg przeprowadza lekarz okulistyczny w warunkach ambulatoryjnych – zwykle trwa kilkanaście minut i nie wymaga hospitalizacji. Pacjent otrzymuje wcześniej znieczulenie miejscowe w postaci kropli do oka, co minimalizuje dyskomfort. Rodzaj zastosowanego lasera oraz liczba impulsów zależą od diagnozy i rozległości zmian.
W jakich chorobach siatkówki stosuje się zabieg laseroterapii?
Laseroterapia jest jedną z metod leczenia stosowaną w przypadku schorzeń, które prowadzą do uszkodzenia lub osłabienia struktur siatkówki. Lekarz okulista kwalifikuje pacjenta do zabiegu na podstawie badania dna oka i wyników diagnostyki obrazowej.
Zabieg laserowy może być stosowany m.in. w leczeniu:
- retinopatii cukrzycowej, zarówno nieproliferacyjnej, jak i proliferacyjnej;
- zakrzepu żyły środkowej siatkówki lub jej gałęzi;
- otworów i przedarć siatkówki, które mogą prowadzić do jej odwarstwienia;
- zwyrodnień obwodowych siatkówki, zwłaszcza w przypadku wysokiej krótkowzroczności;
- wysiękowej retinopatii, gdy dochodzi do przesięków i obrzęku siatkówki.
Zastosowanie laseroterapii zawsze poprzedza szczegółowa kwalifikacja okulistyczna – nie każda postać choroby siatkówki może być leczona tą metodą.
Jakie są cele laseroterapii w leczeniu siatkówki?
Laseroterapia nie przywraca utraconego widzenia, ale może stabilizować stan siatkówki i ograniczyć dalsze uszkodzenia. Celem zabiegu jest zabezpieczenie tych części siatkówki, które nie zostały jeszcze objęte procesem chorobowym, a także zapobieganie powikłaniom, takim jak odwarstwienie siatkówki czy niekontrolowane krwotoki do gałki ocznej. W przeciwieństwie do leczenia zaćmy, które często skutkuje poprawą ostrości wzroku, laseroterapia ma przede wszystkim działanie ochronne.
Do głównych celów laseroterapii w leczeniu siatkówki należą:
- ograniczenie rozwoju patologicznych naczyń krwionośnych;
- wzmocnienie siatkówki wokół otworów lub obszarów zwyrodnienia;
- zmniejszenie obrzęku siatkówki w rejonie plamki żółtej;
- poprawa warunków metabolicznych siatkówki w obszarach niedokrwienia;
- zapobieganie pogłębianiu ubytków w polu widzenia;
- zmniejszenie ryzyka odwarstwienia siatkówki i utraty wzroku.
Zabieg zawsze planowany jest indywidualnie – lekarz ocenia, które obszary siatkówki należy zabezpieczyć i jaki zakres leczenia jest niezbędny.
Zabieg laseroterapii siatkówki – jakie są ograniczenia?
Laseroterapia, mimo że jest uznanym i często skutecznym narzędziem w leczeniu chorób siatkówki, ma swoje ograniczenia. Nie każda postać schorzenia kwalifikuje się do leczenia tą metodą, a efekt zabiegu nie zawsze przekłada się na poprawę ostrości wzroku. U części pacjentów laseroterapia ma charakter wyłącznie profilaktyczny – służy powstrzymaniu postępu choroby, a nie przywróceniu utraconego widzenia.
Do głównych ograniczeń i możliwych trudności związanych z zabiegiem należą:
- nieodwracalność działania – raz wykonana fotokoagulacja nie może zostać cofnięta;
- ryzyko niewielkich ubytków w polu widzenia, zwłaszcza po rozległym leczeniu;
- ograniczona skuteczność w bardzo zaawansowanych stadiach choroby,
- konieczność dobrej przejrzystości struktur oka – np. przy współistniejącej zaćmie zabieg może być utrudniony lub niemożliwy;
- możliwe, choć rzadkie, ryzyko powikłań, takich jak krwotoki, obrzęk plamki czy zapalenie.
Laseroterapia nie jest metodą uniwersalną – jej zastosowanie zależy od rodzaju i zaawansowania zmian, a także od indywidualnych uwarunkowań budowy oka pacjenta.
Jak wygląda laseroterapia siatkówki oka?
Zabieg laseroterapii siatkówki przeprowadza się w warunkach ambulatoryjnych, zazwyczaj bez konieczności znieczulenia ogólnego. Przed zabiegiem pacjent otrzymuje krople znieczulające oraz preparat rozszerzający źrenice. Następnie lekarz nakłada specjalną soczewkę kontaktową, która pozwala na precyzyjne skierowanie wiązki światła laserowego w odpowiednie miejsce na siatkówce.
Sam zabieg trwa zwykle od kilku do kilkunastu minut, w zależności od zakresu leczenia. W jego trakcie lekarz wykonuje serię impulsów świetlnych, powodując celowe mikrouszkodzenia – tzw. fotokoagulację. To one prowadzą do zamknięcia nieprawidłowych naczyń lub wzmocnienia struktury siatkówki.
Po zabiegu pacjent może odczuwać chwilowe pogorszenie widzenia, olśnienia lub dyskomfort. W większości przypadków możliwy jest powrót do codziennych aktywności jeszcze tego samego dnia. Dalsze postępowanie i ewentualna konieczność powtórzenia zabiegu zależą od efektów oraz zaleceń lekarza okulisty.