Świąd, łzawienie i zaczerwienienie oczu w okresie pylenia to jedne z typowych objawów alergicznego zapalenia spojówek. Schorzenie może mieć charakter sezonowy lub całoroczny i dotyczyć zarówno spojówek u dzieci i dorosłych. Jak rozpoznać alergiczne zapalenie spojówek, co nasila objawy i na czym polega skuteczne leczenie tej choroby alergicznej?
Czym jest alergiczne zapalenie spojówek?
Alergiczne zapalenie spojówek to stan zapalny obejmujący spojówkę, wywołany reakcją organizmu na kontakt z alergenem. Schorzenie należy do najczęstszych alergicznych chorób oczu i może powodować:
- świąd,
- łzawienie,
- przekrwienie spojówek,
- obrzęk spojówek.
Objawy często nasilają się w okresie pylenia lub po ekspozycja na roztocza, sierść zwierząt czy inne alergeny obecne w otoczeniu.
Jakie są rodzaje alergicznego zapalenia spojówek?
Wyróżnia się kilka rodzajów alergicznego zapalenia spojówek, które różnią się czasem trwania objawów oraz przebiegiem choroby.
Do najczęstszych postaci należą:
- sezonowe alergiczne zapalenie spojówek – związane głównie z alergią na pyłki roślin i okresem pylenia;
- całoroczne alergiczne zapalenie spojówek – objawy utrzymują się przez cały rok, często z powodu kontaktu z roztoczami , grzybami lub sierścią zwierząt;
- wiosenne zapalenie spojówek i rogówki – cięższa postać choroby dotycząca spojówki i rogówki;
- atopowe zapalenie spojówki i rogówki – związane z atopowym zapaleniem skóry i innymi chorobami alergicznymi; choroba o ciężkim i długim przebiegu, czasem poprzedzona wiosennym zapaleniem spojówek
- kontaktowe zapalenie spojówek – wywołane bezpośrednim kontaktem powierzchni oka z substancją uczulającą;
Jakie są objawy alergicznego zapalenia spojówek?
Typowe objawy obejmują:
- świąd oczu,
- łzawienie, wodnistą wydzielinę,
- pieczenie oczu,
- uczucie piasku pod powieką,
- przekrwienie spojówek,
- obrzęk spojówek,
- nadwrażliwość na światło
- obrzęk powiek.
Jakie są przyczyny alergicznego zapalenia spojówek?
Przyczyną alergicznego zapalenia spojówek jest reakcja alergiczna rozwijająca się po kontakcie z alergenem. Pod wpływem alergenu dochodzi do uwalniania histaminy, która wywołuje stan zapalny spojówek i typowe objawy alergiczne.
Najczęstsze alergeny wywołujące objawy to:
- pyłki roślin,
- roztocza kurzu domowego,
- sierść zwierząt,
- grzyby
- kosmetyki,
- soczewki kontaktowe,
- dym i zanieczyszczenia powietrza.
Na czym polega diagnostyka alergicznego zapalenia spojówek?
Diagnostyka alergicznego zapalenia spojówek opiera się na badaniu okulistycznym oraz ocenie związku pomiędzy objawami a kontaktem z alergenem. Okulista ocenia stan spojówek, powierzchni oczu oraz nasilenie stanu zapalnego.
W diagnostyce wykorzystuje się między także innymi:
- testy alergiczne;
- ocenę współistnienia chorób, takich jak alergiczny nieżyt nosa czy atopowe zapalenie skóry.
Niekiedy konieczna jest konsultacja alergologiczna.
Jak wygląda leczenie alergicznego zapalenia spojówek?
Leczenie alergicznego zapalenia spojówek polega na ograniczeniu kontaktu z alergenem oraz łagodzeniu stanu zapalnego i objawów alergicznych. Dobór terapii zależy od nasilenia dolegliwości, rodzaju alergii oraz czasu utrzymywania się objawów.
Celem leczenia alergicznego zapalenia spojówek jest zmniejszenie świądu, zaczerwienienia i obrzęku oraz poprawa komfortu powierzchni oczu.
Krople do oczu
Krople na alergiczne zapalenie spojówek pomagają ograniczyć reakcja alergiczna i złagodzić objawy związane ze stanem zapalnym spojówek.
W leczeniu stosuje się między innymi:
- krople przeciwhistaminowe,
- preparaty stabilizujące komórki uwalniające histaminę,
- sztuczne łzy, nawilżające powierzchnię oczu,
- krople przeciwzapalne,
- preparaty dostępne na recepta w nasilonych objawach.
Dobór preparatu musi być dostosowany do rodzaju schorzenia i nasilenia objawów.
Domowe sposoby na alergiczne zapalenie spojówek
Domowe metody mogą pomóc złagodzić objawy i ograniczyć podrażnienie spojówek.
Zaleca się:
- unikanie kontaktu z alergenem;
- przemywanie oczu przy pomocy soli fizjologicznej;
- stosowanie chłodnych okładów;
- ograniczenie pocierania oczu;
- regularne nawilżanie powierzchni oka;
- częste mycie rąk i twarzy po kontakcie z pyłkami roślin.
Duże znaczenie ma także profilaktyka alergicznego zapalenia spojówek, szczególnie w okresie pylenia.
Leczenie specjalistyczne
W cięższych przypadkach konieczne może być leczenie specjalistyczne prowadzone przez okulistę. Dotyczy to między innymi przewlekłego alergicznego zapalenia spojówek, wiosennego zapalenia spojówek i rogówki oraz atopowego zapalenia spojówki i rogówki.
U części pacjentów stosuje się:
- silniejsze preparaty przeciwzapalne,
- leki stosowane ogólnie
- terapię chorób współistniejących,
- regularną kontrolę stanu rogówki i powierzchni oka.
W przypadku nasilonych objawów lub pogorszenia widzenia konieczna jest konsultacja okulistyczna.
Alergiczne zapalenie spojówek – FAQ
Czy alergiczne zapalenie spojówek jest zaraźliwe?
Nie, alergiczne zapalenie spojówek to reakcja alergiczna organizmu i schorzenie nie przenosi się między ludźmi.
Jak długo trwa alergiczne zapalenie spojówek?
Czas trwania objawów zależy od rodzaju alergii i kontaktu z alergenem. Objawy mogą utrzymywać się przez kilka dni, cały okres pylenia lub mieć charakter przewlekły.
Czy można nosić soczewki kontaktowe podczas objawów?
W czasie nasilonych objawów zwykle zaleca się ograniczenie noszenia soczewek kontaktowych, ponieważ mogą dodatkowo podrażniać powierzchnię oczu.
Czy alergiczne zapalenie spojówek może samo przejść?
Tak, objawy mogą ustąpić po ograniczeniu kontaktu z alergenem. W części przypadków konieczne jest jednak leczenie miejscowe i stosowanie kropli na alergiczne zapalenie spojówek.
Jak odróżnić alergię od bakteryjnego zapalenia spojówek?
W alergii dominują świąd, łzawienie i wodnista wydzielina. Bakteryjne zapalenie spojówek częściej powoduje ropną wydzielinę oraz silniejszy stan zapalny jednego oka.
Czy alergia oczu może pogarszać widzenie?
Tak, silny stan zapalny spojówek, obrzęk oraz podrażnienie powierzchni oka mogą czasowo pogarszać komfort widzenia i ostrość obrazu.
Jak leczyć i rozpoznać alergiczne zapalenie spojówek – podsumowanie
Alergiczne zapalenie spojówek to stan zapalny wywołany reakcją organizmu na kontakt z alergenem. Objawy obejmują świąd, łzawienie, przekrwienie spojówek oraz obrzęk powiek. Odpowiednia diagnostyka, unikanie ekspozycji na alergeny oraz właściwie dobrane krople pomagają złagodzić objawy i poprawić komfort.
Konsultacja merytoryczna tekstu: dr n. med. Justyna Kłos-Rola, Dyrektor Medyczny Gabinetów Okulistycznych OCHO