OCHO GRUPA MEDYCZNA prof. Zagórskiego

Jaskry nie należy się bać. Jaskrę trzeba leczyć!

Czy jaskra jest groźna? Odpowiedź brzmi jednoznacznie: nieleczona doprowadza do nieodwracalnej ślepoty – uszkadza nerw wzrokowy i w konsekwencji powoduje jego zanik. W 90 % przypadków przebiega bez widocznych dolegliwości, nie dziwi więc, iż w Polsce jedynie połowa chorych ma właściwie postawioną diagnozę. Chociaż jaskra uważana jest za chorobę wieku senioralnego, rzeczywistość pokazuje, że zachorować może każdy – bez względu na wiek i płeć, co ostatecznie daje tragiczny bilans: ponad 70 milionów chorych na świecie i ponad 6 milionów niewidomych z powodu jaskry.

By ułatwić Pacjentom dostęp do specjalistycznego leczenie jaskry Grupa Medyczna OCHO zdecydowała się na uruchomienie nowej placówki – Poradni Leczenia Jaskry, która od połowy września przyjmować będzie Pacjentów w Ośrodku Chirurgii Oka prof. Zagórskiego w Rzeszowie. Poradnia oferuje kompleksowe leczenie farmakologiczne, laserowe i operacyjne jaskry oraz posiada rozbudowane zaplecze diagnostyczne, umożliwiające wykonanie pakietów rozszerzonych badań w kierunku jaskry. Szczegółowe informacje dotyczące Przychodni Jaskry w OCHO Rzeszów dostępne są tutaj

UWAGA: rejestrację Pacjentów prowadzimy telefonicznie: tel. +48 798 77 22 44; mailowo: rejestracja@rzeszow.ocho.pl lub osobiście w Ośrodku Chirurgii Oka prof. Zagórskiego ul. Stanisława Moniuszki 8

O diagnostyce i leczeniu jaskry rozmawiamy z doktor Bożeną Kusztejko, wieloletnim specjalistą w leczeniu Pacjentów z jaskrą i opiekunem medycznym nowej Przychodni Jaskry w OCHO Rzeszów

Kto najczęściej choruje na jaskrę?
Kto jest w grupie ryzyka?

Doktor Bożena Kusztejko: Mamy jaskrę wrodzoną, dziecięcą, młodzieńczą, ale też jaskrę  wtórną, która pojawia się w przebiegu innych chorób oczu i tę najpopularniejszą – jaskrę osób starszych. Dlatego na pytanie kto najczęściej choruje na jaskrę można powiedzieć – zachorować może każdy. Podstawowym i pierwszym czynnikiem ryzyka jest podwyższenie ciśnienia w oku. A kolejne to przede wszystkim wiek – zazwyczaj powyżej 50 lat, choć badania przesiewowe robi się teraz grupom coraz młodszych Pacjentów. Jak w każdej chorobie – także i w jaskrze – duże znaczenie mają oczywiście czynniki genetyczne.

Czy jaskra występuje w połączeniu z innymi schorzeniami?
Jakie choroby ułatwiają pojawianie się jaskry?

Doktor Bożena Kusztejko: Na pewno czujne powinny być osoby z objawami zaawansowanej retinopatii cukrzycowej, osoby z niskim lub zbyt wysokim ciśnieniem, miażdżycą i złą gospodarką lipidową (hipercholesterolemia i hiperlipidemia). Jaskra może rozwinąć się również przy krótkowzroczności, u chorych z objawami naczyniowo-skurczowymi, mającymi problem z krążeniem obwodowym, o czym świadczą zimne stopy i dłonie. Warto pamiętać, że także migreny lub niektóre leki sterydowe stosowane przez dłuższy czas mogą być czynnikiem ryzyka (mówi się wówczas o jaskrze posterydowej). To całkiem sporo chorób zwiększających zagrożenie jaskrą, ale w tych wszystkich schorzeniach mówi się jednak o pewnej predyspozycji. A predyspozycja to jeszcze nie choroba (uśmiech).
To co najważniejsze, to nasza czujność i regularne badania. Stąd jeżeli mówimy o walce z jaskrą, tak naprawdę mówimy o wysokim poziomie badań diagnostycznych. To też w praktyce oznacza dostęp do doświadczonych specjalistów i nowoczesny sprzęt.

Jak diagnozuje się jaskrę?

Doktor Bożena Kusztejko: Ogromną rolę odgrywają badania przesiewowe i bez przesady powiem, że każdy Pacjent powinien być okresowo badany przez okulistę w kierunku jaskry. Podstawowe badania diagnostyczne obejmują pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz biomikroskopową ocenę tarczy nerwu wzrokowego. Natomiast poszerzona diagnostyka zazwyczaj oznacza przeprowadzenie badania OCT tarczy nerwu wzrokowego (optyczna koherentna tomografia) oraz badanie pola widzenia. Aktualnie możliwości diagnostyczne są takie, że już  badanie OCT pomaga postawić właściwe rozpoznanie. Nie bez znaczenia jest jakość sprzętu, na którym robimy badania i jak wspominałam – doświadczenie lekarza. Oczywiście przy każdym badaniu w kierunku jaskry, musimy wziąć pod uwagę wywiad rodzinny, bo czynniki genetyczne są dla nas również cenną informacją.

Nasza nowa Poradnia Jaskry w OCHO Rzeszów wyposażona jest w wysokiej klasy sprzęt diagnostyczny, rekomendowany przez Polskie Towarzystwo Okulistyczne oraz Europejskie Towarzystwo Jaskrowe. Mamy m.innymi aparat Humphrey Field Analyzer 3, uznawany za „złoty standard” w diagnostyce jaskry oraz aparat OCT (Heidelberg Engineering), niezwykle użyteczny przy monitorowaniu Pacjentów po operacjach przeciwjaskrowych.

Profesor Zbigniew Zagórski, często powtarza, że wśród osób potencjalnie dotkniętych jaskrą jedynie połowa chorych ma w Polsce postawioną właściwą diagnozę

Doktor Bożena Kusztejko: Dlatego tak ważne jest, aby Pacjent leczony był w specjalistycznej placówce. Dla mnie jednym z ważniejszych badań jest także pachymetria – pomiar grubości rogówki, gdyż rogówka grubsza lub cieńsza od statystycznej średniej może fałszować wynik i zawyżać lub zaniżać ciśnienie śródoczne, co wpływa na podjęcie niewłaściwego leczenia.

Czy badania w kierunku jaskry są bolesne?

Doktor Bożena Kusztejko: Nie, absolutnie nie bolą; badania są dla Pacjenta bardzo przyjazne. Dawniej mierzono ciśnienie śródoczne zupełnie inaczej – choć ze znieczuleniem, ale i tak badanie powodowało dyskomfort dla Pacjenta. Dzisiejsze badania ciśnienia już nie wywołują takich odczuć, co więcej – w ofercie dostępne są również badania bezdotykowe.

Co powinno budzić niepokój chorego?
Jakie są objawy jaskry?

Doktor Bożena Kusztejko: Jaskra jest trudna do wychwycenia, bo po prostu nie daje zazwyczaj objawów i  w początkowych stadiach jest niemal bezobjawowa. Dlatego mówi się, że jest chorobą podstępną, bo Pacjent orientuje się, że jest chory dopiero wówczas, gdy zmiany są już bardzo duże i często nieodwracalne. Charakterystyczne dla jaskry są ubytki w polu widzenia; wygląda to mniej więcej tak, że przedmioty na wprost, w osi widzenia są widoczne, natomiast bokami Pacjent widzi źle. Przedmioty, które znajdują się powyżej czy poniżej tej osi są niewyraźne albo w ogóle niewidoczne.

W skrajnych wypadkach może dochodzić do tzw. widzenia lunetowego, gdzie chory ma zawężone pole widzenia do poziomu centralnego. Wygląda to tak, jak gdyby widział rzeczywistość wokół przez lornetkę. W przypadkach już całkiem zaawansowanych Pacjent może stracić widzenie, czasami zachowując jeszcze poczucie światła.

We wczesnych fazach jaskry zdarza się, że niektórzy Pacjenci zgłaszają pobolewanie gałek ocznych, czują pełność w oczodole i te gałki wydają się im jakby twardsze. Czasami skarżą się też na pobolewanie głowy, mocniejsze łzawienie oczu.  W rzadszej postaci jaskry, tzw. jaskrze wąskiego kąta, pierwszym objawem może być silny ból oka, połączony z bólem głowy i nawet z nudnościami, co  zmusza Pacjenta do szukania natychmiastowej pomocy
u lekarzy.

Zawsze powtarzam Pacjentom, że byłoby dobrze raz na rok sprawdzić ciśnienie w oku, a jeżeli to ciśnienie jest nawet nieznacznie podwyższone, to jest to absolutnie wskazanie do zrobienia dodatkowych badań. Zdarza się i tak, że badania są bardzo dobre i to odrobinę podwyższone ciśnienie nie skłania natychmiast do rozpoznawania jaskry. Wówczas mówię Pacjentowi: jest tu pewna predyspozycja, jest tu podejrzenie, będziemy monitorować. Są Pacjenci, którzy przychodzą do nas tylko dla tak zwanej „obserwacji jaskry”; mają trochę czynników ryzyka, ale nie możemy z całą pewnością powiedzieć, że aktualne świetne badania oznaczają, że jaskry nigdy u nich nie będzie. To jest choroba rozwojowa, więc tylko stała diagnostyka i stały monitoring jest właściwym postępowaniem.

Jaki czas może upłynąć od pierwszych objawów do pełnego rozwoju jaskry?

Doktor Bożena Kusztejko: Ze swojej praktyki nie zaobserwowałam jakiejś jednej prawidłowości; są Pacjenci, którzy z obserwacją jaskry chodzą 2,3, a i 5 lat, a jednak jaskry nie rozpoznajemy. Mam też takich, u których po roku rozpoznajemy jaskrę i włączamy leczenie. To jest rzeczywiście indywidualna predyspozycja. Wśród starszych ludzi jeszcze dodatkowo nakładają się czynniki ogólne – słabszy organizm i wiele chorób współistniejących.

Jak leczy się jaskrę?

Doktor Bożena Kusztejko: Zazwyczaj jako pierwsze wprowadza się leczenie farmakologiczne, ale możemy Pacjentom proponować też leczenie laserowe lub operacyjne, które jednak nie polega na poprawie stanu widzenia czy ostrości wzroku. Leczenie operacyjne ma za zadanie obniżyć ciśnienie, czyli tym samym chorobę zahamować i uzyskuje się to poprzez oczywiście różne metody operacyjne, aktualnie również mikrochirurgię. Wszystkie polegają najczęściej na ułatwieniu odpływu płynu z gałki ocznej; wykonujemy zabiegi, które powodują że płyn odpływa inną drogą, albo poprawiamy istniejące drogi płynu z oka.

Leczenie laserowe również poprawia odpływ płynu z gałki ocznej, co obniża ciśnienie może nie w sposób jakoś mocno znaczący, ale zawsze jest to leczenie wspomagające i zalecane w przypadku gdy np. Pacjent z jakichkolwiek powodów nie może stosować kropli. Wówczas o kilka milimetrów jesteśmy w stanie obniżyć ciśnienie laserowo. Z kolei laserowa irydotomia, to jest zabieg wykonywany po diagnozie jaskry wąskiego kąta i polega na wykonaniu otworu w tęczówce, który staje się dodatkową czy rezerwową drogą odpływu płynu z oka. Każda metoda ma jeden cel: chcemy obniżyć ciśnienie, bo wówczas można jaskrę zatrzymać na tym etapie, w którym rozpoczęliśmy jej leczenie. Ale gdy leczenie jest podjęte zbyt późno i dochodzi do zaniku nerwu wzrokowego – sprawa jest nieodwracalna.

Czy leczenie jaskry jest refundowane przez NFZ?

Doktor Bożena Kusztejko: Jeżeli Pacjent jest ubezpieczony to oczywiście ma w naszej nowej Poradni Jaskry oferowane leczenie na NFZ i leki wypisywane przez lekarza prowadzącego są również refundowane. Mamy także dostępną opcję leczenia komercyjnego, zatem każdy ze swoim problemem może znaleźć u nas pomoc.

W jaskrze – i to warto wiedzieć – występują duże różnice w cenie leków refundowanych,
a leczenie, które stosujemy w tej chwili jako pierwsze jest przecież leczeniem farmakologicznym i to często skojarzonym dwoma lub trzema preparatami. Warto zatem wszystkie szczegóły leczenia poznać i omówić w trakcie konsultacji ze specjalistą.
Serdecznie zapraszam do naszej nowej Przychodni Jaskry w OCHO Rzeszów!

Dziękujemy za rozmowę!

Skip to content